در یک مرور علمی گسترده در سال ۲۰۲۲، پژوهشگران نشان دادند که فحش دادن بر خلاف ظاهر ناپسندش، یکی از واکنشهای پیچیدهی زبانی، هیجانی و عصبی انسان است.
فحش دادن تنها یک رفتار احساسی نیست، بلکه با ساختارهای عمیق مغز، واکنشهای فیزیولوژیک بدن و حتی روابط اجتماعی ارتباط دارد.
نتایج پژوهش
مطالعات نشان میدهد فحش دادن تأثیرهایی دارد که در هیچ شکل دیگر از زبان دیده نمیشود.
برخی از مهمترین یافتهها شامل موارد زیر است:
احساس آرامش و تخلیهی هیجانی، بهویژه هنگام بحش دادن به زبان مادری
تسکین درد با تحریک آمیگدال و سیستم لیمبیک مغز
افزایش ضربان قلب و ترشح آدرنالین
افزایش تمرکز، توجه و عملکرد شناختی
تقویت احساس تعلق در گروههای اجتماعی
و کمک به حفظ سلسلهمراتب قدرت در روابط انسانی
پژوهشگران توضیح میدهند که «قدرت فحش» در خودِ کلمات نیست، بلکه از تجربههای کودکی سرچشمه میگیرد.
وقتی کودک برای گفتن فحش تنبیه میشود، ذهن او میان این واژهها و هیجان شدید ارتباط برقرار میکند.
در بزرگسالی، این پیوند ذهنی باعث میشود تکرار همان واژهها نوعی تخلیهی فوری هیجانی، حس قدرت یا حتی لذت ایجاد کند.
برداشت روانشناختی
فحش دادن در واقع راهی سریع و غریزی برای تخلیهی هیجانات درونی است.
در کوتاهمدت میتواند باعث آرامش شود، اما اگر به عنوان تنها روش تخلیهی احساسات استفاده شود، به مرور به یک الگوی اعتیادآور تبدیل میشود.
برای هر تیپ شخصیتی، این رفتار کارکرد متفاوتی دارد:
برای افراد حساس و اجتنابگر، راهی برای کاهش اضطراب و تنش است.
برای افراد قدرتطلب، ابزاری برای تسلط یا تحقیر دیگران است.
برای افرادی که نیاز به تأیید اجتماعی دارند، راهی برای احساس تعلق در جمع است.
برای افراد هدفگرا و پرتلاش، روشی برای کنترل درد روانی ناشی از ناکامی است.
به همین دلیل تکرار فحش دادن میتواند مغز را به همان حس تخلیهی فوری وابسته کند و چرخهی اعتیاد هیجانی شکل بگیرد.
پژوهشگران تأکید میکنند که بهترین روش تخلیهی هیجانی زمانی است که فرد بتواند احساسات خود را بدون آسیب به دیگران بروز دهد.
در روانشناسی از این روشها با عنوان مکانیسمهای دفاعی بالغ یاد میشود؛ مانند گفتوگو، شوخطبعی، نوشتن یا تخلیهی خلاقانهی احساسات از طریق هنر.
جمعبندی
فحش دادن ترکیبی از خشم، لذت، درد و رهایی است.
در لحظه ممکن است تسکیندهنده باشد، اما تکرار آن باعث وابستگی ذهنی و هیجانی میشود.
درک علمی این رفتار کمک میکند تا بدانیم تخلیهی سالم هیجانات به معنای بیان احساس است، نه تخریب دیگری.
Karyn Stapleton, Kristy Beers Fägersten, Richard Stephens, Catherine Loveday
The power of swearing: What we know and what we don’t
نشریه: Lingua, 2022
