اختلالات روانشناختی

خودشیفتگی پنهان چیست؟ 5 نشانه و 4 راهکار مقابله با آن

شناسایی افراد خودشیفته تا حدی ساده است اما درباره خودشیفتگی پنهان چطور؟ معمولا به سادگی می توان یک فرد خودشیفته را در یک جمع کوچک پیدا کرد. او فردی است که در جمع با صدای بلند داستان های حیرت­آوری تعریف می­کنند و بسیار مشتاق این است که مورد تایید و تمجید جمع قرار گیرد.

آیا ممکن است افراد دیگری هم در آن جمع کوچک باشند که همان انگیزه های اغراق آمیز برای مورد تحسین قرار گرفتن و حس مهم بودن داشته باشند، اما شناسایی آنها سخت­تر باشد؟ پاسخ مثبت است، در حقیقت، ممکن است شخصی نزدیک شما باشد که خودشیفتگی پنهان داشته باشد اما به گونه­ ای رفتار می­کند که این ویژگی او خیلی آشکار نباشد.

خودشیفتگی چیست؟

به طور کلی، افراد مبتلا به اختلال شخصیت خودشیفته کسانی هستند که فقط به فکر موفقیت خودشان هستند و به شدت احساس می­کنند فرد مهمی هستند و این احساس بر تعامل آنها با دیگران تأثیر می گذارد. اول علایم خودشیفتگی چه علایمی دارد:

  1. احساس مهم بودن یا خودبزرگ­ بینی
  2. خیال پردازی درباره تأثیرگذار، مشهور و مهم بودن خود
  3. بزرگ­ نمایی در مورد توانایی ها، استعدادها و دستاوردهای خود
  4. اشتیاق به مورد تحسین و تصدیق قرار گرفتن
  5. دل­ مشغولی به زیبایی، عشق، قدرت یا موفقیت خود
  6. یک احساس اغراق آمیز از منحصربفرد بودن
  7. باور به این که دنیا چیزی به او بدهکار است
  8. سوء استفاده از دیگران برای به دست آوردن آنچه می خواهند (مهم نیست که این کارشان چه تأثیری بر دیگران خواهد داشت)
  9. نداشتن حس همدلی نسبت به دیگران
خودشیفتگی پنهان
خودشیفتگی پنهان

اما خودشیفتگی پنهان چیست؟

در روانشناسی می توان رفتار را به دو شکل آشکار یا پنهان توصیف کرد. رفتارهای آشکار، رفتارهایی هستند که دیگران می­توانند به راحتی آنها را مشاهده کنند، مانند رفتارهای افراد خودشیفته معمولی که در ابتدا توضیح داده شد. اما رفتارهای پنهانی، رفتارهایی هستند که به سادگی قابل تشخیص نیست.

خودشیفتگی آشکار در مقابل خودشیفتگی پنهان

خودشیفتگان پنهان فقط از این جنبه با خودشیفتگان آشکار تفاوت دارند که تمایل به درون گرا بودن دارند. خودشیفتگان آشکار به راحتی شناسایی می شوند زیرا آنها تمایل دارند دیده شوند، مغرور هستند و نسبت به نیازهای دیگران بی­تفاوت بوده و همیشه تشنه تحسین و تمجید هستند و رفتارهای آنها به راحتی توسط دیگران قابل مشاهده است. اما خودشیفتگی پنهان چه علایمی دارد؟

علائم خودشیفتگی پنهان

برخی از نشانه هایی که به شما کمک می کند افراد با خودشیفتگی پنهان را شناسایی کنید عبارتند از:

۱٫       داشتن حس پنهان از مهم ­بودن

در حالی­ که در خودشیفتگی آشکار، فرد در تعامل با دیگران حس بیشتری از مهم بودن دارد و مغرورتر است، ممکن است در خودشیفتگی پنهان این حس کمتر آشکار باشد. خودشیفته پنهان مطمئناً اشتیاق به مهم بودن دارد و تشنه تحسین است اما این مساله می­تواند برای اطرافیان او به شکل دیگری نمود پیدا کند. آنها ممکن است خودشان را کوچک کنند، یا عمدا دستاوردها یا استعدادهای خود را کم و کوچک جلوه بدهند تا دیگران به آنها اطمینان بدهند که چقدر با استعداد هستند!! به عبارت ساده تر آنها بیش از اندازه متواضع به نظر می رسند.

نشانه های خودشیفتگی پنهان
نشانه های خودشیفتگی پنهان

۲٫      سرزنش و شرمسار کردن

شرمسار کردن دیگران یکی از ترفندهای خودشیفتگان است تا به کمک آن بتوانند نسبت به دیگران احساس برتری داشته باشند. خودشیفتگان آشکار ممکن است این کار به وضوع و با روش هایی مثل تحقیر، انتقاد، طعنه زدن و بی ادبی نشان دهند.اما خودشیفتگان پنهان ممکن است رویکرد ملایم ­تری داشته باشند تا توضیح دهند که چرا چیزی تقصیر شماست و آنها مقصر نیستند. آنها حتی ممکن است وانمود کنند که قربانی رفتار شما هستند تا خود را در موقعیتی قرار دهند که تا احساس گناه را در شما فعال کنند و  از شما اطمینان و تمجید بگیرند. در نهایت، هدف فرد خودشیفته این است که به گونه ­ای رفتار کند که فرد دیگر احساس حقارت کند.

۳٫     طفره رفتن و بی­ اعتنایی

از آنجا که خودشیفتگان پنهان نیاز زیادی به احساس مهم­بودن دارند، هر کاری که لازم باشد انجام می دهند تا بتوانند تمرکز دیگران را روی خود حفظ کنند. به همین دلیل، در حالی­که یک خودشیفته‌ آشکار، شما را برای رسیدن به اهداف خود به طرز بی­رحمانه ­ای کنار می­زند یا فریب می­دهد، خودشیفته‌ پنهان اساسا شما را به حساب نمی آورد. آنها به جای اینکه صریحاً به شما بگویند مهم نیستید، ممکن است سر قراری که با شما دارند حاضر نشوند، بسیار دیر به پیامک­ها یا ایمیل­ های­تان پاسخ دهند، همیشه برای برنامه­ های مشترک با شما دیر برسند، یا هرگز با شما برنامه­ ای تنظیم نکنند. هیچ توجهی به زمان و علاقه های شما نشان نمی­دهند و باعث می شوند احساس کوچک بودن، بی ­اهمیت بودن و به درد نخور بودن به شما دست دهد.

۴٫     بی ­توجهی به احساسات دیگران

خودشیفتگان در ایجاد و رشد پیوندهای عاطفی با دیگران ناتوان هستند. وقتی انرژی آنها روی خودشان متمرکز باشد، چگونه می توانند با دیگران پیوندهای عاطفی برقرار کنند؟ خودشیفتگی پنهان هم از این قاعده مستثنی نیست. بنابراین، اگرچه ممکن است نسبت به همتای برونگرای خود مهربان­تر و کمتر فریبکار به نظر برسند، اما آنها هم از نظر عاطفی قابل دسترس و پاسخگو نیستند. به احتمال زیاد خودشیفته‌ پنهان تعریف و تمجید زیادی از شما نخواهد کرد. با دانستن این نکته که یک خودشیفته‌ پنهان برای حفظ احساس مهم بودن خود، همیشه سعی می­کنند بالاتر از دیگران باشند، می توان درک کرد که چرا برایشان دشوار است از شما تعریف و تمجید کنند. از آنجا که یکی از ویژگی های بارز اختلال شخصیت خودشیفته عدم همدلی است، فردی که خودشیفتگی پنهان دارد نمی­تواند به شکل سالمی پاسخگوی نیازهای عاطفی همسر خود باشد.

۵٫     کمک به دیگران برای رسیدن به اهداف شخصی

به طور کلی، خودشیفتگان کاری برای کسی انجام نمی­دهند. برای آنها دشوار است برای کاری انرژی صرف کنند که به نحوی برایشان سودی نداشته باشد. یک خودشیفته پنهان ممکن است خود را به گونه­ ای نشان دهد که گویی اهل کمک کردن است، اما اگر کاری برای کسی انجام دهد فقط با این هدف است که در مقابل چیزی به دست بیاورد.یک مثال ساده و روزمره برای این رفتار، قرار دادن پول در ظرف جمع­ آوری انعام در کافی شاپ است. یک خودشیفته‌ پنهان احتمالاً زمانی انعام خود را درون ظرف قرار خواهد داد که بداند کارگر کافی­ شاپ دارد به او نگاه می­کند. در مورد یک خودشیفته پنهان، کمک کردن بیشتر به خاطر خودشان است نه به خاطر کسی که به او کمک می کنند.

در برابر خودشیفتگی پنهان چه کاری انجام دهیم؟

در حال حاضر ممکن است در رابطه با شخصی باشید که خودشیفتگی پنهان دارد، چه عضو خانواده باشد، چه همکار یا شخص دیگری که برایتان مهم است. اگرچه شاید نتوانیم رفتار یک فرد خودشیفته را کنترل کنیم، می توانیم نحوه رفتار و تعامل خودمان با آنها را کنترل کنیم. در صورت برخورد با یک خودشیفته پنهان، اقدامات زیر می تواند به شما کمک کند بیشتر از خودتان محافظت کنید.

۱٫       رفتارهای فرد خودشیفته را به خودتان مرتبط ندانید.

هنگامی که ما با یک خودشیفته سروکار داریم، چه خودشیفته پنهان و چه آشکار، ممکن است احساس کنیم علت رفتارهای فریبکارانه او ما هستیم و ما باعث شدیم که او چنین رفتاری را انجام می دهد. یادآوری این نکته مهم است که رفتارهای او هیچ ارتباطی با شما ندارد. ریشه رفتارهای افراد خودشیفته احساس حقارت است و مجبور است به نحوی خودش را بزرگ جلوه دهد و اینگونه رفتارها را با همه اطرافیان خود انجام می دهند.

۲٫      مرزها را مشخص کنید.

خودشیفتگان مرزبندی­ های درستی ندارند. از آنجا که خودشیفتگان پنهان فاقد حس همدلی هستند، خود را محق می دانند که از دیگران سوء استفاده کنند، تعیین مرز بندی­های مشخص مانع رسیدن آنها به اهداف­شان می شود. هرچه بیشتر بتوانید رعایت کردن مرزها را با آنها تمرین کنید، بهتر می­توانید به آنها بفهمانید که تاکتیکهای آنها در شما اثرگذار نیستند. تعیین مرزها می تواند بسیار دشوار باشد، به خصوص اگر قبلاً چنین کاری نکرده باشید. یادتان باشد که تعیین مرزها فقط راهی است برای اینکه ارزشهای خود را به شخص دیگری بفهمانید. به چیزهایی فکر کنید که برایتان مهم هستند، به ارزشهای مورد نظرتان و سپس بکوشید مرزهایی ایجاد کنید که از آنها محافظت کنید.

۳٫     از خودتان دفاع کنید.

گاهی با انجام رفتارهایی شبیه خود فرد خودشیفته می توانید او را نسبت به رفتارش آگاه کنید. مثلا اگر به قرارهایش اهمیت نمی دهد شما هم همین کار را بکنید.

۴٫     یک فاصله سالم ایجاد کنید.

در ارتباط بودن با یک فرد خودشیفته پنهان می تواند احساسی از ناامیدی و شکست در شما ایجاد کند. اگرچه گاهی ایجاد فاصله بین شما و فرد خودشیفته ممکن است دشوار باشد به خصوص اگر آن فرد یکی از اعضای خانواده شما باشد. اما در هر صورت از هر فرصتی برای فاصله گرفتن از او استفاده کنید.کم کردن ارتباطات شخصی، درخواست انتقال به اتاق یا واحد دیگری در محل کار ، استراحت در زمان هایی غیر از زمان استراحت فرد خودشیفته، یا قطع کامل ارتباط با او می­تواند راه هایی باشد که به شما تا حدی کمک کند تا آسیب کمتری ببینید. به یاد داشته باشید که هدف از ایجاد فاصله، صدمه زدن به شخص با خودشیفتگی پنهان نیست بلکه هدف این است که از خودتان محافظت کنید.

سئوال از دکتر بهشتیان
برچسب ها

نوشته های مشابه

پاسخی بگذارید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *

*

code

دکمه بازگشت به بالا
بستن
بستن