تست دلایل زندگی؛ چه چیزهایی شما را به زندگی پیوند میدهند؟
وقتی زندگی سخت میشود، چه چیزهایی باعث میشوند باز هم ادامه بدهید؟
خانواده؟ فرزندانتان؟ امیدی که به بهتر شدن شرایط دارید؟ هدفهایی که هنوز به آنها نرسیدهاید؟ باورهای شخصی و معنوی؟
یا شاید این احساس که:
«قبلاً هم از روزهای سخت عبور کردهام و این بار هم میتوانم.»
آدمها دلایل متفاوتی برای ادامه دادن دارند و گاهی تا زمانی که زندگی سخت نشده، اصلاً متوجه نمیشویم چه چیزهایی واقعاً ما را به زندگی پیوند میدهند.
تست دلایل زندگی (RFL) کمک میکند این عوامل را بهتر بشناسید و ببینید در حال حاضر چه چیزهایی برای شما بیشتر نقش یک تکیهگاه را دارند.
این تست بیشتر از اینکه بپرسد:
«چه چیزی باعث شده حالتان بد شود؟»
به سؤال دیگری توجه میکند:
«چه چیزهایی هنوز باعث میشوند بخواهید ادامه دهید؟»
تست دلایل زندگی چیست؟
تست Reasons for Living Inventory یا RFL توسط مارشا لینهان و همکارانش طراحی شده است.
ایده اصلی این آزمون ساده اما مهم است:
وقتی فرد در شرایط بسیار دشواری قرار میگیرد، فقط عوامل خطر اهمیت ندارند؛ باید ببینیم چه چیزهایی او را به زندگی متصل نگه میدارند.
نسخه اصلی این آزمون ۴۸ سؤال دارد. در هر سؤال، فرد مشخص میکند یک موضوع خاص تا چه اندازه برای او دلیل مهمی برای ادامه زندگی محسوب میشود.
نتیجه آزمون کمک میکند ببینید منابع محافظتکننده شما بیشتر در چه بخشهایی از زندگی قرار دارند.
«دلیل برای زندگی» دقیقاً یعنی چه؟
قرار نیست حتماً یک مأموریت بزرگ یا معنای فلسفی برای زندگی داشته باشید.
گاهی دلیل زندگی بسیار ساده و شخصی است؛ مثلاً:
«میخواهم بزرگ شدن فرزندم را ببینم.»
«نمیخواهم خانوادهام را تنها بگذارم.»
«هنوز فکر میکنم شرایط میتواند بهتر شود.»
«مسائل سخت دیگری را هم پشت سر گذاشتهام.»
«باورهایم به من اجازه نمیدهند از زندگی دست بکشم.»
«هنوز چیزهایی هست که دوست دارم تجربه کنم.»
این تست قرار نیست به شما بگوید دلیل درست برای زندگی چیست؛ بلکه کمک میکند دلایل خودتان را بهتر بشناسید.
تست دلایل زندگی چه چیزهایی را بررسی میکند؟
نسخه اصلی RFL شش زمینه را بررسی میکند. این بخشها نشان میدهند چه نوع باورها، روابط و پیوندهایی بیشتر شما را به زندگی متصل نگه میدارند.
۱. باور به ادامه زندگی و توان کنار آمدن با مشکلات
یکی از مهمترین بخشهای آزمون این است که چقدر باور دارید میتوانید از مشکلات عبور کنید.
مثلاً آیا در روزهای سخت هنوز بخشی از شما میگوید:
«ممکن است الان خیلی سخت باشد، اما این وضعیت میتواند تغییر کند.»
یا:
«شاید هنوز راهی وجود داشته باشد که من ندیدهام.»
گاهی چیزی که ما را نگه میدارد این نیست که زندگی در آن لحظه آسان است؛ بلکه این باور است که وضعیت امروز قرار نیست تا ابد همینطور بماند.
تجربه عبور از مشکلات قبلی، امید به تغییر و اعتماد به توانایی خود برای سازگار شدن میتوانند در این بخش نقش داشته باشند.
۲. مسئولیت و ارتباط با خانواده
برای بسیاری از افراد، خانواده یکی از مهمترین دلایل ادامه دادن است.
ممکن است فکر کنید:
«خانوادهام به من نیاز دارند.»
«نمیخواهم کسانی که دوستشان دارم آسیب ببینند.»
«هنوز میخواهم کنار آنها باشم.»
این بخش فقط درباره وظیفه نیست. عشق، وابستگی، احساس تعلق و دانستن اینکه حضور ما برای دیگران اهمیت دارد نیز میتواند بخشی از این پیوند باشد.
۳. فرزندان
برای افرادی که فرزند دارند، رابطه با فرزند میتواند یکی از قویترین پیوندها با زندگی باشد.
دیدن بزرگ شدن او، همراه بودن در مراحل مختلف زندگیاش یا احساس مسئولیت نسبت به آینده او ممکن است اهمیت زیادی داشته باشد.
اگر فرزند ندارید، پایین بودن این قسمت معنای خاصی درباره وضعیت روانی شما ندارد. این بخش صرفاً برای کسانی معنا پیدا میکند که چنین رابطهای در زندگیشان وجود دارد.
۴. ترس از مرگ یا خودکشی
همه دلایل ادامه زندگی از جنس امید و رابطه نیستند.
برای بعضی افراد، ترس از مرگ، ناشناخته بودن آن یا ترس از آسیب جسمانی میتواند یکی از عواملی باشد که آنها را از اقدام به خودکشی بازمیدارد.
داشتن یا نداشتن چنین ترسی بهتنهایی نشان نمیدهد وضعیت روانی فرد خوب یا بد است؛ این فقط یکی از چند عاملی است که آزمون بررسی میکند.
۵. نگرانی از واکنش دیگران
برای بعضی افراد، اینکه دیگران درباره مرگ یا خودکشی آنها چه احساسی خواهند داشت یا چگونه به آن واکنش نشان خواهند داد اهمیت دارد.
ممکن است فرد به خانواده، دوستان یا محیط اجتماعی خودش فکر کند.
این عامل در نسخه اصلی آزمون با عنوان نگرانی از عدم تأیید اجتماعی بررسی میشود.
این بخش نیز فقط یکی از دلایل احتمالی ادامه زندگی است و نباید جدا از سایر بخشها تفسیر شود.
۶. باورهای اخلاقی و معنوی
برای برخی افراد، باورهای اخلاقی، مذهبی یا معنوی بخش مهمی از نگاهشان به زندگی و مرگ هستند.
ممکن است فرد بر اساس باورهای عمیق خودش احساس کند زندگی ارزش ذاتی دارد یا پایان دادن عمدی به آن با ارزشهایش سازگار نیست.
برای فرد دیگری ممکن است این بخش نقش زیادی نداشته باشد و دلایل اصلی زندگی او بیشتر خانواده، امید یا اهداف شخصی باشند.
هیچ ترکیب واحدی برای همه وجود ندارد.
مهم این است که ببینید در زندگی خود شما چه چیزهایی واقعاً معنا دارند.
آیا داشتن دلایل زیاد برای زندگی یعنی همیشه حال خوبی دارم؟
خیر.
ممکن است فردی در دوره بسیار سختی باشد و حتی احساس افسردگی یا ناامیدی زیادی داشته باشد، اما همچنان چند دلیل بسیار مهم برای ادامه دادن داشته باشد.
مثلاً بگوید:
«حالم خیلی بد است، اما بچههایم برایم مهماند.»
یا:
«الان امید زیادی ندارم، ولی بخشی از من هنوز باور دارد اوضاع میتواند تغییر کند.»
بنابراین این تست قرار نیست مشخص کند:
«حال شما خوب است یا بد.»
بیشتر میپرسد:
«حتی وقتی حالتان خوب نیست، چه چیزهایی هنوز شما را نگه میدارند؟»
آیا دلیل زندگی حتماً باید بزرگ و عمیق باشد؟
خیر.
گاهی تصور میکنیم باید پاسخ بسیار بزرگی برای سؤال «چرا زندگی میکنم؟» داشته باشیم؛ اما در زندگی واقعی، دلایل ما معمولاً ترکیبی هستند.
ممکن است یک روز خانواده مهمترین دلیل باشد و روز دیگری هدفی که دنبال میکنید.
گاهی یک رابطه، کنجکاوی درباره آینده یا یک باور معنوی اهمیت بیشتری پیدا میکند.
و حتی گاهی دلیل میتواند چیزی بسیار ساده باشد:
«میخواهم ببینم فردا چه اتفاقی میافتد.»
لازم نیست دلایل زندگی باشکوه باشند تا واقعی و مهم باشند.
آیا دلایل زندگی در طول زمان تغییر میکنند؟
بله.
چیزی که در بیستسالگی بیشترین معنا را دارد ممکن است در چهلسالگی تغییر کند.
در یک دوره از زندگی، هدفهای تحصیلی یا شغلی ممکن است بسیار مهم باشند. بعدتر شاید خانواده، فرزند، رابطه، خدمت به دیگران یا معنویت اهمیت بیشتری پیدا کنند.
حتی در یک دوره بحرانی ممکن است چیزهایی که قبلاً بسیار عادی به نظر میرسیدند ناگهان ارزش بیشتری پیدا کنند.
بنابراین بهتر است نتیجه این تست را تصویری از وضعیت فعلی خودتان بدانید، نه یک ویژگی ثابت و همیشگی.
اگر بعضی از دلایل زندگی من ضعیف باشند یعنی چه؟
قرار نیست در همه قسمتهای آزمون نمره بالایی داشته باشید.
ممکن است خانواده برای شما دلیل بسیار مهمی باشد، اما باورهای مذهبی نقش زیادی نداشته باشند.
ممکن است فرزند نداشته باشید و آن بخش اصلاً درباره شما صدق نکند.
یا ممکن است بیش از هر چیز به توانایی خودتان برای عبور از مشکلات تکیه کنید.
مهمتر از اینکه در همه قسمتها نمره بالا بگیرید، این است که از خودتان بپرسید:
«من الان بیشتر به چه چیزهایی متصل هستم؟»
و:
«کدام بخشهای زندگیام قبلاً برایم مهم بودند اما این روزها کمرنگ شدهاند؟»
اگر احساس کنم هیچ دلیل محکمی برای ادامه دادن ندارم چه؟
این نتیجه ارزش توجه دارد، اما بهتر است آن را به شکل یک حکم قطعی نبینید.
گاهی وقتی فرد افسرده، خسته یا بهشدت تحت فشار است، دسترسی ذهنی او به چیزهایی که قبلاً برایش مهم بودهاند کمتر میشود.
ممکن است حتی احساس کند:
«هیچ چیز برایم مهم نیست.»
در حالی که با تغییر شرایط، تصویر او از زندگی نیز میتواند تغییر کند.
اگر احساس میکنید دلایل ادامه زندگی برایتان بسیار کمرنگ شدهاند، بهتر است این موضوع را فقط به نتیجه یک آزمون محدود نکنید و با یک روانشناس یا فردی که به او اعتماد دارید درباره حالتان صحبت کنید.
آیا نمره پایین یعنی فرد در معرض خودکشی است؟
خیر. از روی نمره این تست بهتنهایی نمیتوان چنین نتیجهای گرفت.
RFL بیشتر عوامل محافظتکننده و دلایل ادامه زندگی را بررسی میکند.
ارزیابی خطر خودکشی موضوع گستردهتری است و موارد دیگری مانند افکار فعلی، قصد، سابقه رفتارهای قبلی و وضعیت فعلی فرد نیز باید بررسی شوند.
همینطور نمره بالا نیز تضمین نمیکند که هیچ خطری وجود ندارد.
بنابراین بهتر است این آزمون را ابزاری برای شناخت منابع اتصال فرد به زندگی بدانیم، نه وسیلهای برای پیشبینی قطعی خطر.
این تست چه کمکی به من میکند؟
وقتی تحت فشار هستیم، ذهن معمولاً بخش زیادی از توجه خود را روی چیزهایی میگذارد که خوب پیش نمیروند:
مشکلات
شکستها
چیزهایی که از دست دادهایم
موضوعاتی که نمیتوانیم تغییر دهیم
این تست زاویه دیگری را باز میکند:
«در کنار همه این سختیها، چه چیزهایی هنوز برای من مهماند؟»
گاهی همین سؤال باعث میشود متوجه چیزهایی شویم که مدتی از دیدمان پنهان شدهاند؛ مثل:
یک رابطه مهم
مسئولیتی که برایمان معنا دارد
هدفی که هنوز تمام نشده است
توانی که قبلاً برای عبور از مشکلات نشان دادهایم
بخشی از آینده که هنوز دوست داریم آن را ببینیم
آیا میتوانم دلایل زندگی خودم را تقویت کنم؟
بعضی از آنها را میتوان تقویت کرد.
فرض کنید یکی از دلایل مهم زندگی شما ارتباط با خانواده است، اما مدتهاست از آنها فاصله گرفتهاید. نزدیکتر شدن دوباره به یک رابطه میتواند این پیوند را تقویت کند.
یا شاید مدتهاست هیچ هدف شخصی مشخصی ندارید. ایجاد یک هدف کوچک و قابل دستیابی میتواند دوباره نوعی جهت ایجاد کند.
ممکن است معنویت یا کمک به دیگران برایتان مهم باشد، اما مدتی از آن فاصله گرفته باشید.
هدف این نیست که برای خودمان «دلیل ساختگی» بسازیم؛ بلکه ببینیم چه چیزهایی واقعاً برایمان ارزش دارند و چگونه میتوانیم ارتباطمان را با آنها بیشتر کنیم.
بعد از دیدن نتیجه تست چه کار کنم؟
بهتر است فقط نمره کلی را نگاه نکنید.
ابتدا سه موردی را که برایتان مهمترین دلایل ادامه زندگی هستند مشخص کنید.
سپس درباره هرکدام از خودتان بپرسید:
چرا این موضوع برای من مهم است؟
این بخش از زندگی من الان چقدر حضور دارد؟
آیا در ماههای اخیر به آن نزدیکتر شدهام یا از آن فاصله گرفتهام؟
بعد به بخشهایی نگاه کنید که نمره کمتری دارند.
قرار نیست حتماً همه آنها را تقویت کنید. فقط بررسی کنید آیا چیزی وجود دارد که قبلاً برایتان مهم بوده اما این روزها ارتباطتان با آن کمتر شده است.
گاهی همین مقایسه میتواند نتیجه تست را به یک تمرین مفید برای خودشناسی تبدیل کند.
تست دلایل زندگی چند سؤال دارد؟
نسخه اصلی Reasons for Living Inventory شامل ۴۸ سؤال است.
هر سؤال یک دلیل احتمالی برای ادامه زندگی را مطرح میکند و فرد مشخص میکند آن موضوع برای خودش تا چه اندازه اهمیت دارد.
این آزمون شش زمینه اصلی را بررسی میکند:
باور به ادامه زندگی و توان مقابله با مشکلات
مسئولیت نسبت به خانواده
نگرانیهای مربوط به فرزندان
ترس از خودکشی و مرگ
نگرانی از واکنش اجتماعی
باورهای اخلاقی یا معنوی
هنگام پاسخ دادن دنبال چیزی که «باید» برایتان مهم باشد نگردید.
پاسخ دهید چه چیزی واقعاً برای خود شما اهمیت دارد.
نسخه بهروزشده تست دلایل زندگی در مجموعه دکتر بهشتیان
متن و شیوه ارائه نتیجه این آزمون در مجموعه دکتر بهشتیان بررسی و بهروزرسانی شده است تا برای مخاطب فارسیزبان سادهتر و قابلفهمتر باشد.
نسخه مورد استفاده این آزمون در سال ۱۳۹۹ نیز در کلینیک روانسنجی دکتر بهشتیان بازنگری شده است.
در نسخه جدید، هدف فقط ارائه یک نمره کلی نیست؛ نتیجه باید کمک کند بهتر ببینید کدام آدمها، باورها، مسئولیتها و امیدها بیشترین نقش را در پیوند شما با زندگی دارند.
در نهایت، تست دلایل زندگی چه چیزی درباره من روشن میکند؟
گاهی در روزهای سخت سؤال ذهن ما این است:
«چطور این شرایط را تحمل کنم؟»
اما این تست سؤال متفاوتی میپرسد:
«چه چیزی هنوز ارزش ادامه دادن دارد؟»
پاسخ این سؤال برای هرکس متفاوت است.
برای یک نفر خانواده است؛ برای دیگری فرزند. برای کسی امید به آینده اهمیت بیشتری دارد و برای فردی دیگر باور معنوی.
برای بعضیها نیز مهمترین تکیهگاه این اعتماد است که:
«شرایط قبلاً هم سخت شده و من از آن عبور کردهام.»
ارزش اصلی این تست در پیدا کردن یک «دلیل درست» نیست.
این آزمون کمک میکند دلایل خودتان را واضحتر ببینید و متوجه شوید در روزهای سخت چه چیزهایی هنوز شما را به زندگی متصل نگه میدارند.
نکته مهم: اگر هنگام انجام این آزمون متوجه شدید افکار مربوط به خودکشی در شما جدی یا فوری شدهاند، به نتیجه تست تکیه نکنید. موضوع را با یک فرد مورد اعتماد یا متخصص سلامت روان در میان بگذارید. اگر احساس میکنید ممکن است به خودتان آسیب بزنید، از خدمات اورژانسی محل زندگی خود کمک بگیرید.
تست را در اپلیکیشن بهشتیان انجام دهید
میتوانید تست دلایل زندگی را در اپلیکیشن بهشتیان انجام دهید و نتیجه آن را مشاهده کنید.
با نصب اپلیکیشن اندروید بنیاد علمی پژوهشی دکتر بهشتیان به بیش از ۱۵۰ تست روانشناسی و ده ها امکان دیگر دسترسی خواهید داشت. پس از دانلود برنامه آن را گوشی خود نصب کنید. در صورت نیاز به راهنمایی به شماره ۰۹۱۰۹۱۰۵۰۸۸ در واتساپ پیام بدهید.

نقد و بررسیها
هنوز بررسیای ثبت نشده است.