در سالهای اخیر، هیپنوتیزم دوباره مورد توجه پژوهشگران حوزه سلامت روان قرار گرفته است. یکی از پرسشهای مهم این است:
آیا هیپنوتیزم واقعاً میتواند به کاهش اضطراب کمک کند؟
برای پاسخ به این سؤال، پژوهشگران نتایج چندین مطالعه علمی را با هم ترکیب کردهاند تا اثر واقعی این روش درمانی مشخص شود.
پژوهش چه سؤالی را بررسی کرد؟
در این پژوهش، نتایج ۱۷ مطالعه علمی درباره تأثیر هیپنوتیزم بر اضطراب بررسی و با هم تحلیل شد.
هدف این بود که مشخص شود آیا افرادی که هیپنوتیزم دریافت میکنند، نسبت به افرادی که درمانی دریافت نکردهاند یا درمان متفاوتی داشتهاند، بهبود بیشتری تجربه میکنند یا نه.
نتایج پژوهش چه بود؟
یافتههای اصلی نشان داد:
✅ افرادی که هیپنوتیزم دریافت کرده بودند، به طور متوسط کاهش اضطراب بیشتری نسبت به حدود ۷۹٪ افراد گروه کنترل تجربه کردند.
✅ در پیگیریهای بلندمدت، اثر درمان حتی قویتر شد؛ بهطوریکه عملکرد افراد تحت هیپنوتیزم بهتر از حدود ۸۴٪ افرادی بود که درمان دریافت نکرده بودند.
به زبان ساده:
هیپنوتیزم فقط یک اثر کوتاهمدت ایجاد نمیکند و میتواند تأثیری پایدار بر کاهش اضطراب داشته باشد.
این یافته چه معنایی دارد؟
یکی از نکات مهم این پژوهش این بود که:
هیپنوتیزم زمانی بیشترین اثربخشی را نشان میدهد که در کنار روشهای رواندرمانی دیگر استفاده شود.
یعنی هیپنوتیزم معمولاً بهترین نتیجه را زمانی ایجاد میکند که بخشی از یک برنامه درمانی کامل باشد، نه یک روش مستقل یا سریع.
در حالت هیپنوتیزم معمولاً تغییرات زیر رخ میدهد:
- ذهن آرامتر میشود
- تمرکز درونی افزایش پیدا میکند
- دسترسی به الگوهای ناخودآگاه آسانتر میشود
- بدن سریعتر وارد حالت آرامسازی سیستم عصبی میشود
این فرآیندها میتوانند به شکستن چرخه اضطراب، تنش بدنی و افکار نگرانکننده کمک کنند.
تفسیر بالینی
یافتههای این پژوهش با آنچه در تجربه بالینی نیز دیده میشود همخوانی دارد. هیپنوتیزم زمانی اثر پایدارتری ایجاد میکند که بهعنوان ابزار تنظیم سیستم عصبی و افزایش آمادگی ذهن برای درمان استفاده شود، نه بهعنوان یک مداخله مستقل.
در بسیاری از مراجعان مبتلا به اضطراب، ورود سریعتر به حالت آرامسازی و تمرکز درونی کمک میکند فرآیند رواندرمانی عمیقتر و مؤثرتر پیش برود. به همین دلیل، در رویکردهای درمانی جدید، هیپنوتراپی بیشتر بهعنوان بخشی از یک برنامه درمانی ساختارمند به کار گرفته میشود.
جمعبندی پژوهش
- هیپنوتیزم یک روش علمی بررسیشده است، نه صرفاً تکنیکی نمایشی.
- میتواند کاهش قابلتوجهی در اضطراب ایجاد کند.
- بیشترین اثربخشی زمانی دیده میشود که در کنار رواندرمانی حرفهای استفاده شود.
نتیجه
هیپنوتیزم میتواند ابزار درمانی مؤثری برای مدیریت اضطراب باشد، بهویژه زمانی که در چارچوب یک برنامه درمانی تخصصی و هدفمند استفاده شود.
منبع پژوهش:
https://pubmed.ncbi.nlm.nih.gov/31251710/
این مقاله بخشی از مجموعه «پژوهشهای کاربردی» است؛ جایی که یافتههای علمی روانشناسی به زبان قابل استفاده برای زندگی روزمره توضیح داده میشوند.
