تا امروز هیچ روش قطعی برای پیشگیری از اسکیزوفرنی وجود ندارد. با این حال، برخی اقدامات میتوانند خطر ابتلا به این اختلال را کاهش دهند.
محققان هنوز در حال بررسی علل دقیق اسکیزوفرنی هستند. متخصصین بر این باورند که علت این بیماری ترکیبی از عوامل ژنتیک ، جسمی، محیطی و روانی اجتماعی می باشد. این یعنی برخی افراد به دلیل ویژگیهای ارثی یا شرایط زندگی خود، بیشتر در معرض خطر قرار دارند. با این وجود برخی از عوامل که می تواند در ابتلا به فعال شدن اسکیزوفرنی نقش داشته باشن عوامل محیطی است.
که در ادامه به برخی از آنها اشاره می کنم.
عوامل محیطی موثر در ابتلا به اسکیزوفرنی
برخی عوامل قابل تغییر در کاهش خطر اسکیزوفرنی نقش دارند. برای نمونه:
- مصرف حشیش یا محصولات حاوی THC (ماده مؤثر روانگردان در آن) میتواند احتمال ابتلا را افزایش دهد.
- پژوهشی در سال ۲۰۱۹ نشان داده است که انزوای اجتماعی نیز خطر روان پریشی را بیشتر میکند. عواملی مانند تنها زندگی کردن، بیکاری یا نبود رابطه اجتماعی مؤثر از دلایل این انزوا هستند.
- همچنین زندگی در محیط های شلوغ و مصرف مواد مخدر یا الکل با افزایش احتمال ابتلا ارتباط دارند.
راههای کاهش عوامل خطر ابتلا
گرچه برخی شرایط مانند زندگی در شهر یا تنها ماندن همیشه قابل تغییر نیستند، اما افرادی که در سابقه خانوادگی خود این بیماری را دارند، میتوانند اقدامات ساده زیر را انتجام دهند:
- ارتباط و ملاقات منظم با دوستان و خانواده
- پیوستن به گروههای اجتماعی یا فعالیتهای جمعی
- سفر و گذراندن زمان در محیط های طبیعی و روستایی
نقش استرس
طبق اعلام سازمان خدمات سلامت ملی بریتانیا (NHS)، استرس یکی از عوامل مهم در تحریک شروع اسکیزوفرنی است؛ هرچند به تنهایی باعث ایجاد بیماری نمیشود. اگر فردی سایر عوامل خطر را داشته باشد، مدیریت استرس میتواند به کاهش احتمال بروز نخستین دوره بیماری کمک کند.
راهکارهای مدیریت استرس
- محدود کردن زمان استفاده از شبکههای اجتماعی و دنبال کردن اخبار
- مدیتیشن و تمرین های ریلکسیشن
- نوشتن خاطرات یا یادداشت روزانه (ژورنالنویسی)
- گذراندن زمان در طبیعت
- اختصاص وقت برای سرگرمیها و فعالیتهای لذتبخش
- تمرکز بر قدردانی و افکار مثبت
- دیدار با دوستان و نزدیکان
- ورزش منظم
- خواب کافی و باکیفیت
- تغذیه سالم و متعادل
جمعبندی
اسکیزوفرنی بیماری پیچیدهای است که عوامل گوناگونی در بروز آن نقش دارند. اگر کسی سابقه خانوادگی این اختلال یا عوامل خطر غیرقابل تغییر دیگری دارد، بهتر است نگرانیهای خود را با یک متخصص بهداشت روان در میان بگذارد.
